سنسورها اغلب برای درک اطلاعات تماسی، تنشی، مجاورتی، بینایی و صوتی بهکار میروند. عملکرد سنسورها بدینگونه است که با توجه به تغییرات فاکتوری که نسبت به آن حساس هستند، سطوح ولتاژی ناچیزی را در پاسخ ایجاد میکنند، که با پردازش این سیگنالهای الکتریکی میتوان اطلاعات دریافتی را تفسیر کرده و برای تصمیمگیریهای بعدی از آنها استفاده نمود.
سنسورها را میتوان از دیدگاههای مختلف به دستههای متفاوتی تقسیم کرد که در ذیل میآید:
پژوهشگران ژاپنى وابسته به دانشگاه صنعتى توکيو (توکوداى) موفق به ساخت ترانزيستورى شفاف ازجنس پلاستيک شدند که به نازکى فيلم دوربين عکاسى است .
اختلاف زنان و مردان در خرید کردن
اختلاف زن و شوهرها بر سر خرید به دوران غار نشینی باز می گردد.
آشكارا بايد پذيرفت كه برق و چگونگي ورود آن به ايران در گامهاي نخست، از زمينههاي مهم اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي برشمرده نميشد و دادهها و اطلاعات مربوط به آن با دقت دنبال نميشد. اين روند شايد بدين خاطر بوده كه برق يك پديده صنعتي پيچيده، خطرناك و سرمايه بر بود و آينده روشني نيز براي آن........
بخش اول: محیط شماتیک
ایجاد یک sheet و قرارگرفتن در محیط شماتیک
برای این کار بعد از اجرای نرم افزار protel 99se در پنجره باز شده از منوی file گزینه new را انتخاب می کنیم حال کافی است مسیری که می خواهیم فایل شماتیک در انجا ذخیره شود را در قسمت browse انتخاب کنیم حالا در پنجره my design راست کلیک کرده و گزینه new را انتخاب می کنیم حال در پنجره جدید انواع فایل های قابل دسترس در محیط protel 99se را مشاهده می کنیم که از بین انها برای رسم شماتیک مدار روی دابل کلیک می کنیم.حال در صورت نیاز می توانیم فایل را rename کنیم حالا با دابل کلیک روی فایل شماتیک وارد محیط شماتیک جهت ترسیم مدار می شویم.
ADD&REMOVE کردن کتابخانه ها
برای این کار در سمت چپ در قسمت browse sch به قسمت add/remove می رویم بعد از انتخاب کتابخانه addرا میزنیم سپس ok میکنیم سپس کتابخانه مورد نظر به لیست اضافه می شود.
معمولا نام کتابخانه ها بر اساس نام شرکتهای سازنده ان قطعات است مثلا 80c51 در کتابخانه intel قرار دارد.
نحوه جستجوی قطعه مورد نظر در محیط شماتیک
برای این کار در قسمت browse sch روی find کلیک کرده در بالای پنجره باز شده اسم قطعه یا شماره قطعه مورد نظر را بین دو ستاره *...*تایپ کرده که به این معنی است که همه چیز در این مورد را در نظر بگیر ودر قسمت scope نوع سرچ را تعیین میکنیم:
a)specified path: جستجو فقط در قسمت path صورت می گیرد.
b)listed library: جستجو فقط درکتابخانه فعلی صورت می گیرد.
C ) all drives: سرچ در کل هارد دیسک صورت می گیرد.
بعد از اتمام سرچ می توان با انتخاب library مورد نظر و کلیک روی add to library listکتابخانه مورد نظر رامی توان به کتابخانه های موجود در browse sch اضافه نمود و همچنین با دابل کلیک روی قطعه پیدا شده یا کلیک روی placeمی توان ان را مستقیما به روی صفحه اورد.
**برای چرخاندن قطعه می توان در حالتی که قطعه شناور است space bar را بزنید.
تعیین مشخصات قطعه
با دابل کلیک روی قطعه مورد نظر وارد پنجره مشصات ان می شویم.
a)lib ref:نام قطعه در کتابخانه است و با تغییر ان قطعه روی صفحه تغییر می کند برای مثال:اگربه جای res1 کلمه cap را تایپ کنیم مقاومت موجود در محیط شماتیک به خازن تبدیل می شود.
b)Designator :شماره قطعه می باشد.R1-C1-Q1-U5
c)Part type:مقدار یا نوع قطعه می باشد.10K-2N2222A-10UF
d)Orientation pins: زاویه قرار گرفتن قطعه روی صفحه را تعین میکند.۰-90-180-270
e)Hidden pins :معمولا در ای سی ها برای قابل مشاهده بودن پین ها ی vcc ,gnd این گزین هرا فعال میکنند.
f)Hidden fields:با فعال کردن این گزینه و کلیک رویpart fields در بالای پنجره میتوان علاوه بر مشخصات معمول قطعه 16 مشخصه دیگر را در سمت راست جدول وارد کرد که پس از ok کردن در پایین قطعه قابل مشاهده میباشد.
g)Mirrored : با فعال کردن این گزینه قطعه بطور معکوس رو صفحه قرار می گیرد که این بیشتر در op_amp ها جهت قرار گرفتن پین های + و – به شکل دلخواه به کار می رود.
h)Selection: با فعال کردن این گزینه شی به صورت انتخاب شده روی صفحه در می اید.
i)Foot print: تعیین شکل فیزیکی قطعه جهت استفاده در محیط pcb است که چند مورد مهم و پر کاربرد به شرح زیر میباشد:
1)مقاومت: AXIAL0.X که 0.X فاصله بین دو پایه مقاومت بر حسب اینچ می باشد.
2)خازن الکترولیتی:RB.X.Y که .X فاصله بین پایه ها و .Y قطر خازن بر حسب اینچ است.
3)خازن عدسی:RAD.X
4)دیود:DIODE0.X
5): ICهای معمولیDIPX که X تعداد پایه های ای سی می باشد 8-16-20-40,..
**برای دیدن فوت پرینت های بیشتری از قطعات در محیط pcb در قسمت browse در سمت چپ با کلیک روی گزینه library می توان footprintهای بیشتری رابا add کردن به لیست اضافه کنید.
**برای نوشتن فوت پرینت از فونت بزرگ استفاده کنید.
** این فوت پرینت ها متعلق به یک کتابخانه می باشند و ممکن است در کتابخانه های دیگر دقیقا به این شکل نوشته نشوند که راه بهتر دیدن نام فوت پرینت در کتابخانه فعلی است.
بعنوان مثال فوت پرینت یک ای سی در یک کتابخانه DIP-8 ودر کتابخانه دیگرDIP8 می باشد.
ایجاد اتصال
در پروتل برای ایجاد اتصال از دو روش استفاده می شود:
1)wire : در محیط شماتیک برای رسم اتصال با wireراست کلیک کرده گزینه wire را انتخاب می کنیم وبرای تغییر مشخصات ان در حالی که این گزینه را انتخاب کردیم کلیک می کنیم سپس tab را می زنیم و در پنجره باز شده مشخصاتی چون رنگ- سایزو... را مشخص می کنیم.
** در اتصال دو نقطه بهتر است wire ها بطور یکپارچه وصل شوند چرا که در صورتی که چند تکه رسم شود چنانچه از قسمت منقطع wire ای عبور کند به طور خودکار به ان نقطه وصل شده و یک junction در ان محل ایجاد می شود.
2)net label:همچنین برایاتصال دو نقطه می توان از دو net label هم نام استفاده کرد.برای این کار بهplacenetnet label میرویم و در حالی که net label شناور است با زدن tab جهت تغییر مشخصات ان اقدام می کنیم.
** محل هایی که باید به هم متصل شوند حتما باید دارای اسم های یکسان باشند.
**برای نام گذاری net label بهتر است از حروفR-C-U,Q استفاده نکنید.
**wireهایی که بصورت عمودی رسم می شوند net label می بایست در سمت چپ wire قرار گیرد.
BUS
برای جلوگیری از تعدد اتصالات از bus استفاده میکنیم که معمولادر مورد پورت ها از ان استفاده می کنیم و برای برقراری اتصال از net label استفاده می کنیم bus و bus entery به تنهایی ایجاد اتصال نمی کنند و تنها جهت راحت شدن دنبال کردن مسیر نقشه از انها استفاده می شود.برای اوردن bus entery,bus به placebus,bus entery می رویم.
VCC – GND
برای قرار دادن vcc یا gnd در مدار به placepower port می رویم و در حالی که کرسر شناور است tab را میزنیم در پنجره با ز شده نوع power portرا تعیین می کنیم. اگر زمین مدار مد نظر باشد در net معمولا GNDمینویسیم و اگر تغذیه مد نظر باشد VCC را تایپ می کنیم.اگر زمین مدارات دیجیتال مد نظر باشد در قسمت style بهتر است گزینه signal ground و اگر زمین مدارات قدرت مد نظر باشد بهتر است از گزینه power ground استفاده کنیم و اگر تغذیه مد نظر باشد بهتر است گزینه bar را انتخاب کنیم.سایر گزینه ها هم مشخص است.
قرار دادن تصویر در محل مورد نظر
برای این کار به viewtoolbardrawwing tools رفته سپس روی place graphic image کلیک کرده عکس مورد نظر مان را وارد می کنیم.
نوشتن متن در محل مورد نظر
برای ایجاد متن تک خطی به ادرسplaceanottation و برای ایجاد متن چند خطی به ادرسplacetext frame می رویم.
SELECT
برای انتخاب اشیا و عناصربه ادرس editselect می رویم در این قسمت پر کاربرد ترین گزینه ها به شرح زیر می باشد:
1)inside area : اشیا داخل کادری که تعین می کنیم رابه حات انتخاب در می اورد.
2)Outside area: اشیا خارج از کادری که رسم می کنیم را به حالت انتخاب در می اورد.
3)All: همه اشیا موجود در صفحه را انتخاب می کند.
4)Net : با انتخاب این گزینه و کلیک روی یکwire-net label,power port ( در صورتی که power port به wireمتصل باشد) کلیه اتصالات متصل به ان به حالت انتخاب در می اید.
5)Conection : مشابه مورد netمی باشد.
**deselect : این گزینه در editdeselect قرار دارد و عکس select می باشد.
**toggle selection : این گزینه در مسیر toggle selection editقرار دارد وبا انتخاب این گزینه و کلیک روی یک عنصر اگر در حالت انتخاب شده باشد انرا از این حالت خارج می کند و بالاعکس.
تکرار یک قسمت به میزان دلخواه
برای این کار ابتدا قسمت یا عنصری که می خواهیم تکرار شود را select می کنیم سپس از مسیر editcopy از ان کپی گرفته به ادرس editpaste array میرویم و در پنجره باز شده در قسمت item count تعداد دفعات تکرار و در قسمت text increment مقدار افزاش شماره اجزا و در قسمت horizontal,vertical موقعیت قرار گرفتن عنصر یا عناصر را را مشخص می کنیم.
جا به جا کردن اشیا
برای این کار به editmove میرویم و پر کاربرد ترین گزینه ها به شرح زیرند:
1)drag :با کلیک روی یک عنصر اتصالات مربوط به انها هم حرکت می کنند.
2)move : فقط جز کلیک شده حرکت می کند.
3) selection : فقط اجزای انتخاب شده قابل حرکتند.
4)drag selection : اجزای انتخاب شده به همراه اتصالاتشان حرکت می کنند.
تغییر مشخصات صفحه ترسیم
در مسیر designoption موارد مهمبرای تنظیم در پنجره graphical editing به شرح زیرند:
1)title block : با غیر فعال کردن این گزینه کادر مشخصات نقشه حذف میشود.برای نوشتن اطلاعات بیشتر در مورد نقشه گزینهansi را انتخاب می کنیم و برای نوشتن اطلاعات به پنجره organization می رویم.
2)show border : با غیر فعال کردن این گزینه کادر دور صفحه حذف می شود.
3)sheet color & border color : برای تغییر رنگ کادر دور صفحه و رنگ صفحه از این گزینه ها استفاده میکنیم.
4) برای غیر قابل مشاهده کردن شبکه روی صفحه گزینه visible در قسمت grids را غیر فعال میکنیم.
5) برای تغییر نوع صفحه به انواع A4-A3-A2-A1-A0-B و... به قسمت standard styles می رویم و برای تغییر دستی ابعاد صفحه گزینه use custom style را فعال می کنیم.همچنین در قسمت پایین پنجره option برای تغییر فونت از قسمت change font استفاده می کنیم.
در مسیر toolspreferencesموارد مهم برایتنظیم به شرح زیرند:
1)برای تغییر رنگ شبکه های روی صفحه ورنگ کادر دور عنصر select شدهاز قسمت color option استفاده می کنیم.
2)برای تغییر نوع کرسر و شبکه های روی صفحه از قسمت cursor/gridoption استفاده می کنیم.
3)برای تعینتعداد دفعات استفاده از دستور undo&redo به قسمت undo/redo استفاده می کنیم.
چک کردن مدار از لحاظ وجود ERROR
برای این کار به گزینه erc از منوی tools رجوع می کنیم ودر پنجره باز شده درقسمتerc option کافی است تنها گزینه های duplicate component desinator و multiple net names on net فعال باشند و عدم فعال بودن سایر گزینه ها در erc option در تهیه netlist و استفاده در محیط pcb اشکالی ایجاد نمی کند.
1)duplicate component desinator: برای تشخیص قطعات با designator یکسان در نقشه از این گزینه استفاده می شود.
2)multiple net names on net : وجود net labelهای غیر همنام روی یک گره یا wire را گزارش می دهد.
**درصورت وجود خطا با طی کردن مراحل بالا علاوه بر نمایش خطا در یک فایل جدا گانه در روی نقشه هم این مکان ها علامت گذاری میشود.
MAIN TOOLBAR
WIRING TOOLBAR
DRAWING TOOLBAR
ایجاد فایل NET LIST
برای ایجاد این فایل به مسیر designcreat netlist میرویم در پنجره باز شده گزینه output format برای تعیین اینست که مشخص کنیم فایل netlist جهت استفاده در چه نرم افزاری به کار میرود وتغییر سایر گزینه ها هم لزومی ندارد بعد از ok فایلnetlistایجاد می شود.از این فایل جهت رسم PCB استفاده میشود.
ایجاد نقشه های چند صفحه ای
1)ابتدا یک فایل schematic که فایل مادر محسوب می شود و شامل مجموعه بلوکهایی از مدار اصلی است ایجاد می کنیم سپس از مسیر placesheet symbol جهت رسم بلوکها به تعداد مورد نیاز استفاده می کنیم.
2)برای تغییر مشخصات هر sheet symbol دوبار روی ان کلیک می کنیم و مهمترین مشخصه هر sheet symbol تعیین name ,file name می باشد که دلخواه می باشد منتها نباید symbol های موجود در فایل مادر nameیا file nameیکسان داشته باشند و file name باید پسوند .sch باشد.
3)در مرحله بعد به کمک sheet entery از منوی place پورتهای ورودی یا خروجی یا هر دو را برای هر smbol در جهت های مورد نظر مشخص می کنیم سپس با دو بار کلیک روی هر sheet entery مشخصاتی از قبیل نام و ورودی یا خروجی بودن sheet entery و...را تعیین می کنیم.
4)حال باید به ازای هر sheet symbol یک فایل شماتیک با همان نام ایجاد کنیم برای راحتی کار در همان فایل مادر از منوی place گزینه creat sheet symbol را انتخاب و روی sheet مورد نظر کلیک می کنیم با این کار یک فایل شماتیک با همان نام sheet symbol مورد نظر ایجاد می شود حالا در فایل شماتیک ایجاد شده مدار مورد نظر را رسم و پورتهرا در نقاط مورد نظر قرار داده که باید از نوع ورودی یا خروجی بودن و نام با sheet symbol مورد نظر یکسان باشد.
*** برای ایجاد netlist از نقشه های چند صفحه ای کافی است در فایل مادر از منوی design گزینه creat netlist را انتخاب کنیم.
*** وقتی در فایل مادر هستیم برای مشاهده مدار شماتیک مربوط به هر sheet symbol از منوی tools گزینه hierarchy downup را انتخاب و روی sheet symbolکه می خواهیم مدار شماتیک مربوط به ان را ببینیم کلیک کنیم(یا ازاستفاده کنیم).
دانشجويان بخش طراحي صنعتي در موسسه فناوري هند در دهلي موفق شدند توربيني را به تلفن همراه وصل كنند. اين توربين به شارژ كردن تلفن همراه حتي زمانيكه فرد در مسافرت است كمك مي كند.
به گزارش بخش خبر شبكه http://www.IRITN.com،به نقل از rediff.com، پروفسور لاليت كومار داس، رئيس اين بخش خاطر نشان كرد :«برق توليد شده توسط اين توربين زمانيكه با انرژي باد به حركت در مي آيد مي تواند در مواقع ضروري تلفن همراه شارژ كند.»
وي در ادامه افزود:«اين توربين جريان الكتريسيته اي با فركانس3تا4وات توليد مي كند كه اين ميزان براي شارژ يك تلفن همراه كافي است.»
توربين طراحي شده ويژه كه ارزش آن200روپيه است داخل آزمايشگاه توسعه داده شده است و آنقدر كوچك است كه مي توان براحتي آن را در جيب نگهداري كرد. هدف اصلي اين دستگاه توسعه قابليت اتصال تلفن همراه در جايي است كه هيچ جريان الكتريسيته اي وجود ندارد . اين دستگاه قادر به ذخيره انرژي نيز هست اما مقدار آن بسيار كم است.
اين دستگاه براي مناطق ساحلي كه در آن هوا بدون وقفه جريان دارد بسيار مناسب است . اين تكنيك هنوز تجاري نشده است اما اين دانشگاه براي كمك به توليد انبوه اين وسيله توسط سازندگان طرحي را به وزارت علوم و فناوري پيشنهاد داده است .
آقاي كومار در پايان سخنان خود افزود:« اين وسيله به كاربران تلفن همراه كمك مي كند در حاليكه در اتوبوس، اتومبيل يا قطار هستند تلفن هاي خود را شارژ كنند. تنها كاري كه آنها بايد انجام دهند اين است كه توربين را در مقابل جريان باد قراردهند. اين دستگاه از انرژي باد براي حركت دادن توربين و در نتيجه توليد انرژي استفاده مي كند.»
دانشمندان نيز اعلام كردند كه دانشجويان همچنين از يك فنر در اين وسيله استفاده كرده اند كه از طريق يك دسته مي تواند انرژي را ذخيره كند. با اين شيوه مي توان هنگام قطعي برق تلفن را شارژ كرد
شبكه هاي توزيع در اكثر كشورهاي در حال توسعه و جهان سوم با استفاده از هادي هاي لخت اجرا مي شوند. اين در حالي است كه مصرف كنندگان انرژي الكتريكي در كشورهاي پيشرفته بويژه در طي چند دهه اخير شاهد روند رو به رشد استفاده از انواع خطوط هوائي عايق شده در شبكه هاي توزيع هوايي مي باشند.
رايج ترين انواع خطوط هوايي عايق شده در شبكه هاي توزيع هوايي عبارتند از :
1-هادي روكش دار Covered Conductor ( CC )
2-هادي با روكش ضخيم Covered Conductor Thick ( CCT )
3-كابل باندل هوايي ( كابل خودنگهدار Self-suppporting Cable ) در دو نوع با پوشش فلزي و با پوشش غيرفلزي
( يا به اختصارABC ) Metallic/Non-Metallic Screened Aerial Bundlled Cable ( M/NMSABC )
4-كابل هوايي فاصله دار Aerial Spacer Cable ( ASC )
از بين موارد فوق CC و CCT بسيار مشابه مي باشند. هر دوي آنها داراي هادي هاي مجزا هستند كه با عايق پلي اتيلن كراس لينك Cross Linked Polyethlene ( XLPE ) پوشيده شده اند. تفاوت اساسي CCT با CC اين است كه در نوع CCT ضخامت عايق ، متناسب با سطح ولتاژ و سايز هادي تغيير مي كند و همچنين داراي روكش خارجي از جنس پلي اتيلن سنگين ( HDPE ) High Density Polyethylene مي باشد. نوع CC صرفاً در مقابل برخوردهاي اتفاقي و كوتاه مدت دوفاز به هم يا فاز به زمين استقامت الكتريكي نشان مي دهد در حاليكه CCT مي تواند در مقابل تماس هاي طولاني مدت دوفاز به هم يا يك فاز به زمين استقامت عايقي مناسب داشته باشد.
كابل باندل هوايي از سه فاز مجزاي عايق شده و يك هادي لخت از جنس آلومينيوم آلياژي ( وگاهي يك هادي اضافي زمين ) تشكيل مي شود. بر روي فازهاي عايق شده با XLPE ، يك پوشش هادي جهت شكل دهي ميدان الكتريكي كشيده شده است. و نهايتاً با يك نوار عايق و يك لايه HDPE ساختار اساسي كابل هوايي شكل مي گيرد. در كابل هاي فوق ، يك لايه نيمه هادي رشته هادي هاي تابيده شده و عايق را در بر مي گيرد. رشته هاي تابيده شده مياني از جنس فولاد يا آلومينيوم آلياژي بوده و جهت افزايش مقاومت مكانيكي كابل هوايي مي باشد. كابل هاي NMSABC ( با پوشش غير فلزي ) از نظر ساختار مشابه كابل هاي MSABC ( با پوشش فلزي ) مي باشند اما فاقد پوشش هادي شكل دهنده ميدان هستند.
در خطوط با كابل هوايي فاصله دار از كابل هاي هوايي كه عموماً دو پوشش عايقي و روكشي دارند استفاده مي شود. لايه داخلي از پلي اتيلن كراس لينك ( XLPE ) و لايه خارجي از پلي اتيلن مشكي يا خاكستري مقاوم در مقابل ترك خوردگي با چگالي زياد و مقاوم در برابر سائيدگي تشكيل مي شود. در ضمن لايه نازكي از نيمه هادي ، هادي هاي تابيده شده و عايق را در بر گرفته است. علاوه بر لايه هاي مذكور ، در ولتاژهاي بالاتر از 15 كيلوولت از يك لايه محافظ ديگر جهت جلوگيري از ترك خوردگي لايه آخر نيز ممكن است استفاده شده باشد. كابل هاي مذكور توسط نگهدارنده هاي مخصوص كه عموماً از جنس پلي اتيلن مي باشند دور از هم نگهداشته مي شوند.
به منظور مقايسه انواع كابل ها و هادي هاي روكش دار فوق بايد توجه داشت كه كابل هاي هوايي فاصله دار نيازمند استفاده از يراق آلات ، آموزش هاي جديد كادر فني و صرف هزينه هاي بيشتر هستند. اين موارد موجب مي گردد استفاده از اين خطوط در اولويتهاي مقادير جريان نامي و جريان عيب آنها كمتر از NMSABC مي باشد. كابل هاي NMSABC نيز گرانتر از انواع CC و CCT بوده و در ضمن انجام عمليات خط گرم در مورد آنها بسيار دشوارتر مي باشد. بدين ترتيب از بين انواع چهارگانه خطوط هوايي عايق دار توزيع ، صرفاً دو نوع CC و CCT مورد توجه بيشتر قرار گرفته است. البته خطوط CCT گرانتر از نوع CC مي باشد و به جزء در مناطق پر دذرخت يا طوفان خيز ، استفاده از خطوط CC به جهت اقتصادي بودن توصيه مي شود. به همين جهت اكثر خطوط هوايي عايق دار در كشورهاي پيشرفته از نوع هادي هاي روكش دار CC مي باشند. هادي روكش دار Covered Conductors
جنس هادي در انواع مختلف هادي هاي روكش دار شبكه هاي توزيع از نوع آلومينيوم ، آلومينيوم آلياژي و يا آلومينيوم با مغز فولاد ( ACSR ) مي باشد ( در شبكه هاي فشار ضعيف از هادي هاي مسي نيز استفاده شده است ). با وجود اينكه آلومينيوم به دليل وزن سبك به عنوان يك هادي مناسب به طور وسيعي در هادي هاي روكش دار مورد استفاده قرار مي گيرد ولي عواملي همچون افزايش استقامت مكانيكي و ممانعت از پارگي و خوردگي منجر به استفاده از آلومينيوم آلياژي در اين خصوص شده است. شكل دهي رشته هادي ها نيز يكي از مواردي است كه منجر به كاهش تأثيرات نامطلوب عوامل فيزيكي محيط بر روي هادي ها و نهايتاً خطوط مي گردد. استفاده از رشنه هادي هاي شكل يافته به صورت فشرده و توليد هادي هاي كمپكت روكش دار از ديگر مواردي است كه ضمن بهبود شرايط مكانيكي هادي هاي فوق ، موجب سهولت توزيع حرارت در آنها شده و كاهش مقاومت الكتريكي را نيز به همراه دارد.
هاد هاي روكش دار داراي يك روكش عايقي با ضخامت معيني ( به طور متوسط 3 ميلي متر ) براي تمام رده هاي شبكه فشار متوسط تا 19/33 كيلوولت مي باشند. پس از ساخت هادي و كمپكت نمودن آن ابتدا يك لايه نسبتاً نازك از جنس نيمه هادي بر روي هادي كشيده شده و سپس با ضخامت معيني از مواد عايقي XPLE ( پلي اتيلن كراسلينك ) پوشيده مي شود. اين هادي ها در ولتاژ كاري 20 كيلوولت نسبت به برخوردهاي موردي بين فازها و فاز به زمين نقش عايقي را داشته و از ايجاد اتصالي ها ممانعت به عمل مي آورند. عايق اين نوع هادي ها غالباً به رنگ مشكي بوده و در مقابل اشعه ماوراء بنفش خورشيدي ( UV ) از مقاومت لازم برخوردار است. لايه نيمه هادي پوششي بر روي سطوح هادي ها در ولتاژهاي 20 كيلوولت و بالاتر نقش شكل دهي ميدان را دارد. لازم به ذكر است اخيراً هادي هاي روكش دار در بعضي از شركت هاي داخلي در حال طي مراحل توليد مي باشد. ويژگي هاي الكتريكي خطوط هوايي روكش دار
وجود پوشش عايقي در هادي هاي روكش دار موجب ايجاد ويژگي هاي الكتريكي خاص براي اين نوع از هادي ها مي گردد. مهمترين اين موارد عبارتند از :
1-حفاظت در مقابل صاعقه
2-تخليه هاي جزئي
3-تغيير مقادير اندوكتانس و كاپاسيتانس خط
4-جريان شارژب
برحسب نظريه اتمي عنصر عبارت است از يك جسم خالص ساده كه با روش هاي شيميايي نمي توان آن را تفكيك كرد. از تركيب عناصر با يكديگر اجسام مركب به وجود مي آيند. تعداد عناصر شناخته شده در طبيعت حدود ۹۲ عنصر است.
نقش اصلی کلیدها در پی بروز عیب در شبکه ظاهر می گردد. چنانچه با بروز عیب و ضرورت قطع اتوماتیک خط، کلید خط به عللی عمل نکرده و یا موفق به قطع جریان عیب نگردد......
سه نفر از دانشمندان لابراتوارهای بل در صدد کشف چیزی بودند که به جای لامپ رادیو به کار برند ولی کوچکتر و محکمتر باشد برق کمتری مصرف کند و دوام بیشتری داشته باشد و برر اثر کار زیاد نسوزد که ناگهان ترانزیستور را کشف کردند که تمام این خصوصیات را به علاوه مزایای بیشتری دارا است.
ابزار دقيق رشته جديدي است كه امروزه جاي خود را در ميان رشتهاي ديگر در صنايع ايران باز مي كند.
ابزار دقيق از سه قسمت اساسي زير تشكيل شده است كه عبارتد از :
۱.اندازگيري ۲.كنترل ۳. محركها(ادوات خروجي)
اين سه مجموعه در كنار يكديگر مكمل يك سيستمي به نام سيستمهاي كنترل اتوماتيك مي باشند كه اين سيستم كنترل اتوماتيك وظيفه انجام كنترل فرايندي را در يك مجموعه عملياتي بر عهده دارد .
از وسايل حفاظتي محدود كننده ضربه براي حفاظت تجهيزات سيستمهاي قدرت در برابر اضافه ولتاژها استفاده مي شود يك وسيله حفاظتي محدود كننده ضربه بايد اضافه ولتاژهاي گزرا يا اضافه ولتاژهاي كه باعث تخريب تجهيزات شبكه مي شوند را محدود و به زمين هدايت كنند و بتواند اين كار را بدون اينكه آسيبي ببيند به دفعات تكرار كند. برقگيرها نسبت به ساير وسايل حفاظتي بهترين حفاظت را انجام مي دهند و بيشترين مقدار حذف امواج گذرا را فراهم مي كند. برقيگرها به صورت موازي با وسيله تحت حفاظت يا بين فاز و زمين قرار مي گيرند انرژي موج اضافه ولتاژ به وسيله برقگير به زمين منتقل مي شوند.
انرژی فوتون های اشعه ایکس تولید شده تابع 1- انرژی جنبشی الکترون ها، 2- اختلاف پتانسیل دو سر تیوپ است. ابتدا ولتاژی حدود kv 150 – 40 به دو قطب تیوپ اشعه ایکس اعمال می شود. الکترون هایی که توسط فیلامان تولید شده اند دراین اختلاف پتانسیل به سمت قطب آند شتاب می گیرند و پس از برخورد به هدف به فوتون هایx – ray تبدیل می شوند
نوع عیب
لذا هر مرکز اصلی به چندین مرکز یا پست کوچکتر(پست های داخل شهری) و هر پست نیز به چندین محل توزیع کوچکتر(پست منطقه ای) تقسیم میشود. هر کدام از این مراکز به نوبه خود از ترانس های توزیع و تبدیل ولتاژ استفاده می کنند.
به طور کلی در خانواده و توزیع انرژی الکتریکی ، ترانسفورماتورها از ارکان و اعضای اصلی هستند و اهمیت آنها کمتر از خطوط انتقال و یا مولدهای نیرو نیست. خوشبختانه به دلیل وجود حداقل وسایل دینامیکی در آنها کمتر با مشکل و آسیب پذیری رو به رو هستند. مسلماٌ این به آن معنی نیست که می توان از توجه به حفاظت ها و سرویس و نگهداری آنها غفلت کرد.
در این مقاله نخست مختصری از تئوری و تعاریفی از انواع ترانسفورماتورها بیان می شود سپس نقش ترانسفورماتورها در شبکه تولید و توزیع نیرو و در نهایت شرحی در مورد سرویس و تعمیر ترانسها ارائه می شود.
ترانسفورماتورها به زبان ساده و شکل اولیه وسیله ای است که تشکیل شده از دو مجموعه سیم پیچ اولیه و ثانویه که در میدان مغناطیسی و اطراف ورقه هایی از آهن مخصوص به نام هسته ترانسفورماتور قرار می گیرند. مقره ها یا بوشینگ ها یا ایزولاتورها و بالاخره ظرف یا محفظه ترانسفورماتور.

کار ترانسفورماتورها بر اساس انتقال انرژی الکتریکی از سیستمی با یک ولتاژ و جریان معین به سیستم دیگری با ولتاژ جریان دیگر است. به عبارت دیگر ترانسفورماتور دستگاهی است استاتیکی که در یک جریان و را بین دو سیم پیچ یا بیشتر با همان فرکانس و تغییر اندازه یکسان منتقل می کند.
سازندگان و استانداردها در کشورهای مختلف هر یک بنحوی ترانسفورماتورها را تقسیم بندی کرده و تعاریفی برای درج بندی آنها ارائه داده اند. برخی ترانسها را بنا بر موارد و ترتیب بهره برداری آنها متفاوت شناخته اند، مانند ترانس های انتقال قدرت، اتوترانس و یا ترانس های تقویتی و گروهی از ترانسها را به غیر از ترانسفورماتور اینسترومنتی(ترانس جریان و ولتاژ)، ترانس قدرت می نامند و اصطلاحاٌ ترانس قدرت را آنهایی می دانند که درسمت ثانویه آنها فشار الکتریکی تولید می شود.
این نوع تقسیم بندی در عمل دامنه وسیعی را در بر می گیرد که در یک طرف آن ترانسفورماتورهای کوچک و قابل حمل با ولتاژ ضعیف برای لامپهای دستی و مشابه آن قرار می گیرند و طرف دیگر شامل ترانس های خیلی بزرگ برای تبدیل ولتاژ خروجی ژنراتور به ولتاژ شبکه و خطوط انتقال نیرو است. در بین این دو اندازه(حد متوسط) ترانسهای توزیع و یا انتقال در مؤسسات الکتریکی و ترانسهای تبدیل به ولتاژهای استاندارد قرار دارند.
ترانسها اغلب به صورت هسته ای یا جداری طراحی می شوند. در نوع هسته ای در هر یک از سیم پیچ ها شامل نیمی از سیم پیچ فشار ضعیف و نیمی از سیم پیچ فشار قوی هتند و هر کدام روی یک باروی هسته ای قرار دارند. در نوع جداری، سیم پیچ ها روی یک هسته پیچیده شده اند و نصف مدار فلزی مغناطیسی از یک طرف و نصف دیگر از طرف هسته بسته می شود.
در اکثر اوقات نوع جداری برای ولتاژ ضعیف و خروجی بزرگ و نوع هسته ای برای ولتاژ قوی و خروجی کوچک به کار می روند.(به صورت سه فاز یا یک فاز).
ترانسهای تغذیه و قدرت مانند ترانس اصلی نیروگاه ترانس توزیع و اتو ترانسفورماتور، ترانسفورماتورهای قدرت معمولاٌ سه فاز هستند اما گاهی ممکن است در قدرتهای بالا به دلیل حجم و وزن زیاد و مشکل حمل و نقل از سه عدد ترانس تک فاز استفاده کنند.
ترانس های صنعتی مانند ترانس های جوشکاری، ترانس های راه اندازی و ترانس های مبدل ترانس برای سیستم های کشش و جذب که در راه آهن و قطارهای الکتریکی به کار می رود.
از مهمترین کاربردهای ولتاژ فشار قوی DC ، می توان به موارد زیر اشاره نمود :